Over ons

De protestantse kerk van Horebeke maakt sedert 4 november 1978 deel uit van de Verenigde Protestantse Kerk in België (V.P.K.B.), maar is bovenal één van de meest belangrijke erfgenamen van de kerk van de reformatie in Vlaanderen.

Al sinds 1564 is hier in (St. Maria-) Horebeke, gelegen in de "Vlaamse Ardennen", een geloofsgemeenschap die "protesteerde" tegen de misbruiken van de kerk van haar dagen en zich wilde richten op het Woord van God (sola Scriptura) en op Jezus Christus als haar Heer en Heiland (solo Christo). Dit alles verstaan- en leesbaar, in de volkstaal via prediking en vertaling van de Bijbel, en met twee sacramenten: Doop en Avondmaal.

Reeds vele eeuwen komen protestanten hier samen: eerst ´s avonds, in het verborgene,  in eenvoudige boerenhoeves en schuren. (met geestelijke zorg dankzij de Zeeuwse kerken, met name die behorend tot de classis -kerkprovincie - Walcheren in Nederland).

Dankzij het tolerantie-edict onder Oostenrijks bewind (1781) ontmoet men elkaar echter in een (schuil-)kerk, ver van de straat gelegen, zonder toren of kerkklokken en gebouwd aan een reeds bestaande woning/hoeve (1795).

Tijdens de periode van de Verenigde Nederlanden (1815-1830) krijgen de protestanten ("geuzen") alhier de beschikking over een protestantse basisschool (1820) en een eigen kerkhof (1824).

Er zijn nog steeds zichtbare sporen van onze erkentelijkheid voor de toenmalige vorst, koning Willem I: de straat parallel lopend aan de stemmige protestantse begraafplaats, heet niet voor niets: Koning Willemdreef; en in de muur van het kerkhof vinden wij een gedenksteen met de inscriptie: Zelfs na hun dood zorgt Willem I, Koning der Nederlanden, voor zijne onderdanen. MDCCCXXIV. 

Ook binnen het nieuwe koninkrijk België kunnen, dankzij een vooruitstrevende grondwet - en Koning Leopold I, een protestant (Luthers)! - de gelovigen, hier in de "Geuzenhoek", in rust en vrede samenkomen rondom het Woord van God.

Sinds 1841 beschikt de kerk over een pastorie, als woonst voor de predikant.

In 1872 wordt de bouw van de "Nieuwe Kerk" voltooid, een gebouw - door onwetenden ook wel "tempel" genoemd - aan de straat, met een toren en twee kerkklokken!

De "Oude" en "Nieuwe" kerk, de protestantse begraafplaats, het protestants schoolhuis (basisschool met zes leerjaren tot 1982 en één vaste onderwijzer; nu protestants-historisch museum "Abraham Hans") en de pastorie behoren tot op de huidige dag tot het (beschermd) patrimonium van onze protestantse kerk, waar wij bijzonder trots op zijn.

De protestantse geloofsgemeenschap van Horebeke heeft, ondanks een lange en indrukwekkende kerkgeschiedenis, die maar al te vaak gekenmerkt werd door "zwaar weer", leren overleven. Zij is, van de zeven "kruisgemeenten" (de "Vlaamse Olijfberg" genaamd, een eretitel die haar gegeven werd door Lodewijk, de broer van Willem van Oranje) de enig overgebleven protestants-calvinistische kerk op het Vlaamse platteland sinds de reformatie.

Boven alles heeft zij leren samenleven, in oecumenische verbondenheid met andere christelijke geloofsgemeenschappen en met andersdenkenden...

Horebeke in de Geuzenhoek: een klein kuddeke, maar wel met een grote overtuiging: Christus te belijden als Heer van de wereld!

Ds. F.J. Daane, voormalig predikant van de V.P.K.B. Horebeke